10

października

2019

Co zrobiliśmy przez 4 lata w MNiSW?

Konstytucja dla Nauki, czyli kompleksowa reforma szkolnictwa wyższego i nauki, podwyżki dla nauczycieli akademickich i rewolucja w kształceniu doktorantów; ustawy o innowacyjności ułatwiające prowadzenie działalności B+R; programy popularyzujące naukę dla dzieci i seniorów; powołanie Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej i Sieci Badawczej: Łukasiewicz – oto najważniejsze dokonania Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z ostatnich czterech lat.

We wrześniu 2016 r. ogłosiliśmy tzw. Strategię Gowina. To przemyślany plan działań na rzecz doskonałości naukowej, nowoczesnego szkolnictwa wyższego, partnerstwa z biznesem i społecznej odpowiedzialności nauki. Prace zogniskowaliśmy wokół trzech filarów:

  • Konstytucji dla Nauki,
  • Innowacji dla Gospodarki,
  • Nauki dla Ciebie.

Strategia rozwoju nauki i szkolnictwa wyższego stała się kluczowym elementem planu odpowiedzialnego rozwoju Mateusza Morawieckiego. Nie ma prawdziwie innowacyjnej gospodarki opartej na wiedzy bez dobrych uczelni, dobrze opłacanych badaczy i dobrej współpracy nauki z biznesem.

W ciągu czterech lat pracy zrealizowaliśmy wszystkie cele, jakie sobie postawiliśmy. Przyjrzyjmy im się bliżej.

Przeprowadziliśmy wielką systemową reformę szkolnictwa wyższego i nauki w porozumieniu ze środowiskiem. Konstytucja dla Nauki to m.in.:

  • największe konsultacje społeczne po ’89 roku
  • prawie 700 dni prac, w które włączyliśmy ok. 7000 naukowców i wykładowców
  • szerokie poparcie środowiska akademickiego
  • uznanie Komisji Europejskiej dla trybu przeprowadzenia reformy systemowej

Powstanie Konstytucji dla Nauki, czyli reformy szkolnictwa wyższego i nauki, poprzedzała bardzo intensywna i rozłożona w czasie dyskusja ze środowiskiem akademickim. Składały się na nią:

  • konkurs dla środowiska akademickiego na założenia do nowej ustawy. Wzięło w nim udział 15 zespołów ekspertów z całej Polski, a 3 najlepsze projekty przez pół roku pracowały nad konkretnymi rozwiązaniami [luty 2016 – styczeń 2017]
  • 9 dwudniowych konferencji tematycznych w ramach Narodowego Kongresu Nauki organizowanych w różnych ośrodkach akademickich w całej Polsce [październik 2016 – czerwiec 2017]
  • Narodowy Kongres Nauki, podczas którego zaprezentowano I projekt ustawy [wrzesień 2017]
  • konsultacje I projektu Konstytucji dla Nauki [wrzesień – grudzień 2017]
  • prezentacja II projektu Konstytucji dla Nauki po uwzględnieniu etapu konsultacji [styczeń 2018]
  • prace w sejmie i senacie [maj – lipiec 2018]
  • podpis Prezydenta RP pod reformą [1 sierpnia 2018]

Pracując nad ustawą, przeprowadziliśmy największe konsultacje społeczne w historii Polski po 1989 roku. Ponad 2,5 roku spotkań i analiz z udziałem tysięcy przedstawicieli środowiska akademickiego dostrzeżono i doceniono za granicą. Komisja Europejska postawiła tryb naszych prac jako wzór realizowania systemowych reform.

Cieszę się, że środowisko akademickie udowodniło, że w naszym tak głęboko rozdartym społeczeństwie można, a wręcz trzeba rozmawiać i współpracować, że wciąż potrafimy ocalić i budować wspólnotę. Dlatego nie po raz pierwszy i na pewno nie po raz ostatni chciałbym szczerze i serdecznie podziękować wszystkim, którzy zaangażowali się w prace nad Konstytucją dla Nauki ‒ Jarosław Gowin

Wypracowany wspólnie projekt ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce uzyskał poparcie najważniejszych reprezentatywnych gremiów akademickich, w tym:

  • konferencji rektorów wszystkich typów uczelni publicznych,
  • Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego,
  • Krajowej Reprezentacji Doktorantów,
  • Parlamentu Studentów RP.

Szczególnie ważne jest także szerokie poparcie projektu przez młode pokolenie: studentów, doktorantów i młodych naukowców. To przede wszystkim z myślą o nich powstawała Konstytucja dla Nauki. Reformę poparły też liczne organizacje pozarządowe i przedstawiciele biznesu i gospodarki. Pełna lista dostępna jest na stronie Konstytucjadlanauki.gov.pl.

Poprawiliśmy warunki pracy nauczycieli akademickich – od stycznia 2019 r. podnieśliśmy pensję minimalną o ok. 800 zł dla wszystkich nauczycieli akademickich z uczelni publicznych

Doceniamy rolę, jaką w budowaniu silnej gospodarki i kształtowaniu przyszłych elit intelektualnych Polski pełnią dydaktycy. Dlatego też Konstytucja dla Nauki daje nauczycielom akademickim gwarancję wzrostu wynagrodzenia minimalnego oraz podwyższa rangę dydaktycznej ścieżki kariery. Od 1 stycznia 2019 r. wszyscy nauczyciele akademiccy z uczelni publicznych – w szczególności ci najniżej zarabiający – zostali objęci podwyżkami. Średni wzrost wynagrodzenia minimalnego wyniósł ok. 800 złotych.

Skoro gospodarka prężnie się rozwija – a rozwija się również dzięki pracownikom naukowym – to muszą oni zarabiać więcej. Ich pensje powinny odzwierciedlać rolę, jaką odgrywają w procesie budowy silnej Polski – wicepremier Jarosław Gowin, minister nauki i szkolnictwa wyższego

Zmianę najbardziej odczuli asystenci, wykładowcy i lektorzy, który mogli liczyć nawet na ponad 30-procentową podwyżkę.

Więcej o podwyżkach wynagrodzeń nauczycieli akademickich na stronie: konstytucjadlanauki.gov.pl.

Zwiększyliśmy wydatki na naukę i szkolnictwo wyższe o miliardy złotych

Tegoroczny budżet przeznaczony na naukę i szkolnictwo wyższe zwiększyliśmy o ok. 1,3 mld złotych. Poza tym wprowadziliśmy bardzo korzystny mechanizm waloryzacji środków finansowych, które będą odtąd waloryzowane co roku w całości. Dzięki temu w dziesięcioletniej perspektywie do systemu nauki i szkolnictwa wyższego trafi dodatkowo co najmniej 47,5 mld złotych.

Oprócz tego zgodnie z przepisami przejściowymi Konstytucji dla Nauki uczelnie publiczne w latach 2019-20 otrzymały nawet 3 mld zł w obligacjach Skarbu Państwa. To znaczący zastrzyk finansowy na inwestycje, który ułatwi uczelniom planowanie niezbędnych zadań.

Istotne jest to, że środki pochodzące z tego źródła [ tj. z obligacji] będą przekazane na zwiększenie kapitału zasadniczego uczelni. Będą to więc środki do wykorzystania na cele inwestycyjne w zależności od potrzeb danej uczelni – wyjaśniał wiceminister Sebastian Skuza

Wprowadziliśmy szkoły doktorskie z powszechnym systemem stypendialnym. Każdy doktorant otrzyma stypendium, które pozwoli mu się utrzymać i skupić na pracy badawczej

Dzięki Konstytucji dla Nauki całkowicie przebudowaliśmy model kształcenia doktorantów. W miejsce studiów doktoranckich wprowadziliśmy szkoły doktorskie. Wysokie stypendium pozwoli doktorantowi skoncentrować się na badaniach naukowych, a nie na pracy zarobkowej. Każdy doktorant w szkole doktorskiej otrzyma na początku stypendium doktoranckie w wysokości co najmniej 2 350 zł, a po ocenie śródokresowej – co najmniej 3 632 złotych. Z tej kwoty potrącane będą tylko składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe i wypadkowe. Oprócz tego doktoranci będą mogli, tak jak dotychczas, ubiegać się o środki z grantów, stypendia samorządowe, czy kredyty studenckie. Najwybitniejszym doktorantom minister będzie mógł przyznać stypendium dla wybitnych młodych naukowców. Doktoranci, którzy zostali rodzicami, będą mogli zawiesić kształcenie, utrzymując prawo do stypendium doktoranckiego. Doktoranci niepełnosprawni otrzymają zwiększone stypendium.

Podniesienie jakości kształcenia doktorantów będzie możliwe dzięki:

  • indywidualnemu programowi badawczemu,
  • interdyscyplinarności w badaniach naukowych,
  • ewaluacji śródokresowej postępów w przygotowaniu rozprawy doktorskiej (z udziałem recenzentów zewnętrznych),
  • wprowadzeniu trzeciego recenzenta spoza podmiotu doktoryzującego,
  • jawności treści rozpraw doktorskich przed obroną.

Wzmocniliśmy prawa studentów i zapewniliśmy im lepsze warunki kształcenia. Z myślą o studentach i kandydatach na studia uruchomiliśmy portal studia.gov.pl, który pomoże im podjąć ważne decyzje dotyczące ich przyszłości

Zadbaliśmy o to, aby w nowej ustawie zachować dotychczasowe prawa studentów, a także wprowadzić kolejne przyjazne im rozwiązania:

  • utrzymaliśmy zasadę bezpłatności studiów stacjonarnych w uczelniach publicznych,
  • zapewniliśmy studentom stabilny system pomocy materialnej,
  • wprowadziliśmy zasadę ustalania wysokości opłat za studia na początku okresu kształcenia oraz zakaz ich zmiany w czasie trwania studiów.

W praktyce oznacza to, że uczelnia ma obowiązek ustalenia i przedstawienia na etapie rekrutacyjnym katalogu wszelkich opłat pobieranych od studentów w trakcie całego okresu studiów wraz z ich wysokością. Jeśli w trakcie cyklu kształcenia uczelnia nałoży na studenta dodatkowe opłaty lub zwiększy wysokość opłat wcześniej ustalonych, poniesie karę finansową. Podobną ochronę studenci zyskali w przypadku opóźnień w wydawaniu dyplomów ukończenia studiów. Uczelnia zostanie ukarana finansowo w sytuacji, gdy w terminie nie wyda absolwentowi takiego dokumentu.

  • Ułatwienia dla studentów-rodziców

Zmiany dotyczą także ochrony praw studentów, którzy zostają rodzicami. Władze uczelni będą zobowiązane zapewnić studentce, która jest w ciąży, i studentowi będącemu rodzice możliwość indywidualnej organizacji studiów. Przez pierwszy rok od przyjścia na świat dziecka zarówno ojciec, jak i matka będą mogli skorzystać z urlopu od studiów – do tej pory zależało to od uznaniowej decyzji, natomiast od 1 października 2018 r. władze uczelni są zobligowane ustawą, by taki urlop przyznać.

  • Łatwiej o kredyt studencki

Wprowadziliśmy także nowe zasady ubiegania się o kredyty studenckie. Będzie łatwiej i szybciej.

  • Mniejsze grupy zajęciowe

Postawiliśmy także na mniejsze grupy zajęciowe w uczelniach. Dzięki nowemu algorytmowi finansowemu, obowiązującemu od stycznia 2017 r., uczelnie, w których na 1 nauczyciela akademickiego przypada 13 studentów, dostaną więcej pieniędzy w ramach subwencji. Takie rozwiązanie pozwala w praktyce zmniejszyć grupy zajęciowe i podwyższyć jakość kształcenia.

  • Portal STUDIA.GOV.PL

Oddaliśmy w ręce maturzystów, studentów i doktorantów praktyczne, obszerne i rzetelnie przygotowane kompendium wiedzy na temat oferty polskich uczelni, jakości kształcenia na poszczególnych kierunkach, a także zarobków absolwentów polskich szkół wyższych. Jeśli zastanawiasz się nad wyborem studiów lub szukasz praktycznych informacji na temat stypendiów i grantów w szkole doktorskiej – wejdź na STUDIA.GOV.PL i dowiedz się więcej!

Podnosimy jakość badań naukowych i mobilizujemy uczonych do publikacji w renomowanych czasopismach i wydawnictwach

Stawiamy na jakość badań naukowych, dlatego za sprawą reformy szkolnictwa wyższego i nauki diametralnie odmieniliśmy polski system ewaluacji. Od oceny jakości działalności naukowej będzie zależało bardzo wiele – uprawnienia do prowadzenia studiów, szkół doktorskich, nadawania stopni i tytułów, a także kwota subwencji.

Zgodnie z Konstytucją dla Nauki każdy pracownik naukowy musi przedstawić do oceny swoje osiągnięcia – dotychczas wydziały wystawiały jedynie najlepszych pracowników. Co do zasady badacze będą mogli wskazać do ewaluacji maksymalnie 4 publikacje w ciągu 4 lat. To ukróci niekorzystne zjawisko punktozy, czyli pogoni za jak największą liczbą publikacji o niewielkim wpływie na rozwój myśli naukowej. Naukowcy będą mogli skupić się odtąd na stworzeniu kilku dobrych artykułów, zamiast kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu, które wiele nie wnoszą do rozwoju nauki.

Poza tym uczelnie oceniane będą w ramach dyscyplin, a nie jednostek organizacyjnych (np. wydziałów). Dzięki temu naukowcy reprezentujący jedną dyscyplinę, ale pracujący w różnych wydziałach, połączą siły i talenty.

Wspieramy uczelnie we wdrażaniu reformy, a zmiany wprowadzamy stopniowo

Aktywnie wspieramy uczelnie we wdrażaniu reformy. Zmiany wchodzą w życie stopniowo – zostały rozłożone na kilka najbliższych lat. Ponadto:

  • powołaliśmy specjalny zespół złożony z ekspertów zewnętrznych, który na bieżąco monitoruje wdrażanie Konstytucji dla Nauki i dyskutuje na temat aktów wykonawczych do ustawy;
  • uruchomiliśmy dedykowany uczelniom help desk. Za jego pośrednictwem nasi eksperci odpowiadają na pytania związane z wątpliwościami interpretacyjnymi dot. nowych przepisów;
  • przeszkoliliśmy prawie 2 tys. pracowników uczelni w różnych miastach w Polsce;
  • przygotowaliśmy kompleksowy Przewodnik po reformie;
  • prowadzimy portal gov.pl z rozbudowaną i aktualizowaną zakładką Pytania i odpowiedzi;
  • wydajemy również biuletyn specjalny na temat reformy.

Wszystko po to, żeby ułatwić stosowanie nowego prawa.

Polskie uczelnie awansują w międzynarodowych rankingach

Na efekty poprawy jakości kształcenia, którą zapowiadaliśmy w Konstytucji dla Nauki, nie trzeba było długo czekać. Polskie uczelnie już awansują w światowych rankingach:

  • ranking Masters in Management programmes opublikowany przez „Financial Times” ‒ 20. miejsce na świecie pod względem jakości studiów magisterskich z zakresu zarządzania dla Akademii Leona Koźmińskiego i awans o 9. oczek dla Szkoły Głównej Handlowej w tej samej kategorii. Zestawienie objęło ponad 100 szkół wyższych z 27 państw z całego świata, w których uczy się ponad 30 tys. studentów. Więcej o wynikach rankingu na stronie MNiSW.
  • QS World University Rankings ‒ jeden z najważniejszych na świecie rankingów uniwersytetów ‒ znajduje się w nim 14 polskich uczelni – czyli o 5 więcej niż w poprzedniej edycji. W rankingu po raz pierwszy znalazły się: Politechnika Krakowska, Politechnika Łódzka i Politechnika Poznańska, Uniwersytet Gdański i Uniwersytet Śląski w Katowicach (poz. 801‒1000). Najwyższej zaklasyfikowane są: Uniwersytet Warszawski (poz. 394); Uniwersytet Jagielloński (poz. 411) oraz Politechnika Warszawska (poz. 601-650). Zarówno Uniwersytet Warszawski, jak i Uniwersytet Jagielloński w stosunku do roku ubiegłego poprawiły swoje pozycje w rankingu, odpowiednio o 17 i 59 pozycji. Więcej na stronie MNiSW.
  • Uniwersytety Europejskie ‒ Uniwersytety Gdański, Jagielloński, Warszawski, Opolski i Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu znalazły się wśród konsorcjów, które uzyskały status Uniwersytetu Europejskiego w konkursie organizowanym przez Komisję Europejską. To rodzaj ponadnarodowego sojuszu instytucji szkolnictwa wyższego z całej UE. Utworzą one podstawową sieć uczelni na terytorium Unii, która umożliwi studentom uzyskiwanie stopni poprzez łączenie studiów w kilku krajach UE i przyczyni się do rozwoju międzynarodowej konkurencyjności uczelni europejskich. Łączy je długoterminowa strategia w obszarze kształcenia, promocja europejskich wartości oraz wzmacnianie europejskiej tożsamości. Ich powstanie ma na celu zwiększenie mobilności studentów, kadry akademickiej i środowiska naukowego, a także wspieranie jakości, integracji i konkurencyjności europejskiego szkolnictwa wyższego. Więcej informacji na stronie MNiSW.

To ogromny sukces polskiego świata akademickiego i kolejny przejaw bardzo pozytywnych zmian, które rozpoczęły się w ostatnich latach na polskich uczelniach ‒ minister nauki i szkolnictwa wyższego Jarosław Gowin

NAWA. Otwieramy polskie uczelnie na środowisko międzynarodowe

Stworzyliśmy Narodową Agencję Wymiany Akademickiej, która jest istotnym elementem Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju w kwestii zwiększenia stopnia umiędzynarodowienia polskiej nauki. Od rozpoczęcia funkcjonowania w październiku 2017 r. NAWA ogłosiła ponad 20 programów adresowanych do studentów, doktorantów, naukowców i instytucji naukowych.

Bez Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej nie da się zrealizować misji umiędzynarodowienia polskiej nauki i polskich uniwersytetów. Jesteśmy krajem, który zaczyna stawać się atrakcyjny dla dobrych naukowców z całego świata. Trzeba stworzyć atrakcyjne warunki dla ich długofalowej pracy – wicepremier Jarosław Gowin

  • W ramach programu Polskie Powroty do kraju zdecydowała się wrócić pierwsza grupa 22 polskich naukowców, którzy dotychczas karierę badawczą robili w takich ośrodkach jak: Oxford, Yale, Imperial College London, University of California. W tym roku NAWA planuje sfinansować powrót kolejnych 24 naukowców z wiodących uczelni zagranicznych.
  • Rocznie NAWA wspiera około 3000 studentów pochodzenia polskiego, którzy dostają stypendia umożliwiające odbycie w Polsce pełnych studiów licencjackich, magisterskich i doktoranckich (program im. gen. Władysława Andersa).
  • Już ponad 220 polskich doktorantów i naukowców realizowało badania we współpracy m.in. z uczelniami z USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec czy Japonii (programy im. Mieczysława Bekkera i im. Iwanowskiej).
  • W ramach I edycji programu im. Stanisława Ulama ponad 350 naukowców z całego świata zgłosiło chęć prowadzenia badań naukowych w Polsce. Już jesienią pierwsi z nich wzmocnią potencjał naukowy polskich jednostek naukowych.
  • NAWA dofinansowała blisko 200 projektów przygotowanych przez uczelnie i jednostki naukowe.
  • Dzięki wsparciu agencji wśród partnerów polskich uczelni i instytutów są takie jednostki jak m.in.: NASA, Princeton, Sorbona, National Univeristy of Singapore, London School of Economics.
  • NAWA upowszechnia nauczanie języka polskiego poza granicami. Dzięki 85 lektorom w 33 krajach na całym świecie studenci mogą uczyć się naszego języka i zgłębiać wiedzę o Polsce. Agencja zorganizowała kursy języka i kultury polskiej dla ponad 700 osób z całego świata; w 2019 r. udział w kursach weźmie kolejna 700-osobowa grupa.

Więcej informacji na stronie NAWA.

Budujemy most między nauką a biznesem. Dwie ustawy o innowacyjności, ułatwiające przedsiębiorcom prowadzenie działań badawczo-rozwojowych, doktoraty wdrożeniowe i powstanie Sieci Badawczej Łukasiewicz – to nasze najważniejsze dokonania z ostatnich 4 lat

Nasze działania doprowadziły do zacieśnienia więzi między polską nauką i biznesem. Budowanie mostu między tymi dwoma światami rozpoczęliśmy w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego od stworzenia dobrego prawa dla przedsiębiorców skupionych na działalności innowacyjnej. Prawo to zawiera przede wszystkim zachęty finansowe. Przedsiębiorcy, inwestując złotówkę w badania i rozwój, zyskują dwa złote.

Silna gospodarka to innowacyjne technologie i konkurencyjne produkty, które zagwarantować może jedynie nowoczesny, doinwestowany system badań naukowych i zreformowane podejście do metod organizacji uczelni oraz kształcenia przyszłych naukowców. Reforma polskiej nauki i szkolnictwa wyższego od początku była kluczowym elementem planu odpowiedzialnego rozwoju gospodarczego przedstawionego przez premiera Mateusza Morawieckiego. Dlatego też Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zmienia polską naukę, dążąc do ściślejszego powiązania badań z potrzebami gospodarki narodowej, zwiększając jednocześnie potencjał innowacyjny polskich szkół wyższych i dostosowując ofertę edukacyjną do oczekiwań rynku pracy ‒ Jarosław Gowin.

Wprowadziliśmy ustawy o innowacyjności z rekordowo wysokimi ulgami na B+R

Dwie ustawy o innowacyjności:

  • zwiększyły wysokość ulgi podatkowej na działalność badawczo-rozwojową do 100 proc. (i 150 proc. dla Centrów Badawczo-Rozwojowych),
  • doprecyzowały i rozszerzyły katalog kosztów kwalifikowanych do ulgi B+R (o środki inne niż trwałe i o formy zatrudnienia inne niż umowa o pracę),
  • zniosły na stałe podatek dochodowy od aportu własności intelektualnej i przemysłowej,
  • wydłużyły z 3 do 6 lat możliwość odliczenia kosztów na działalność B+R i usunęły ograniczenia czasowe, w jakich twórcom wynalazków przysługiwały udziały w korzyściach z komercjalizacji,
  • umożliwiły korzystanie z ulgi B+R części przedsiębiorstw działającym poza Specjalnymi Strefami Ekonomicznymi,
  • wydłużyły do 2023 r. wyłączenie tzw. podwójnego opodatkowania spółek kapitałowych i spółek komandytowo-akcyjnych, zaangażowanych w działalność B+R.

Według raportu (de)regulacyjnego wydanego przez Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej w 2017 r. pierwsza ustawa o innowacyjności uznana została za najlepszą ustawą deregulacyjną w obszarze podatkowym.

Według danych GUS (opublikowanych pod koniec 2018 r.) w roku 2017 przedsiębiorcy odliczyli 584 mln zł (trzy razy więcej niż rok wcześniej). Spodziewamy się, że dane za 2018 r. będą zdecydowanie lepsze. Od 1 stycznia 2018 r. obowiązują bowiem w Polsce rekordowe ulgi. Za każdą złotówkę zainwestowaną w badania i rozwój, czyli we współpracę ze światem naukowym, przedsiębiorca zyskuje dwa złote. Po pierwsze wlicza tę złotówkę do kosztów prowadzenia działalności (co pomniejsza kwotę do wyliczenia podstawy opodatkowania), a po drugie – odzyskuje 1 zł na podstawie odliczenia 100 proc. kosztów działalności badawczo-rozwojowej.

Dzięki temu coraz więcej firm korzysta z ulgi na B+R. W 2017 r. skorzystało z niej 1090 podatników PIT i CIT, czyli ponad dwa razy więcej niż w 2016 roku. Kwota zgłoszonych wydatków wzrosła zaś z 1,2 miliarda do 1,91 miliarda złotych. 

NCBR: od 2016 roku z polskimi firmami i jednostkami naukowymi zawarliśmy blisko 4000 umów na kwotę dofinansowania równą ok. 19 mld złotych

Jednym ze strategicznych centrów wspierania innowacyjności w Polsce jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ‒ agencja wykonawcza MNiSW. W ramach swojej działalności NCBR oferuje kompleksowe i efektywne wsparcie sektora B+R. Ze środków budżetu państwa i funduszy unijnych NCBR finansuje komercjalizację badań i transferu ich wyników do gospodarki. W latach 2016‒2018 Narodowe Centrum Badań i Rozwoju zawarło z polskimi firmami i jednostkami naukowymi umowy o dofinansowanie na łączną kwotę ok. 19 mld zł. To prawie 4000 umów na realizację projektów badawczo-rozwojowych oraz na realizację projektów podnoszących kompetencje w szkolnictwie wyższym.

Powołaliśmy Sieć Badawczą Łukasiewicz – trzecią największą organizację badawczą w Europie

Skonsolidowaliśmy 38 polskich instytutów badawczych o kluczowym znaczeniu dla państwa polskiego. 1 kwietnia 2019 r. działalność rozpoczęła Sieć Badawcza Łukasiewicz – jedna z trzech największych organizacji tego typu w Europie.

Sieć ma stanowić zaplecze technologiczne i kompetencyjne dla polskich przedsiębiorstw, w tym przede wszystkim małych i średnich, które dzięki istnieniu Łukasiewicza zyskają możliwość efektywnej realizacji projektów badawczo-rozwojowych. To bardzo istotny element Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju.

Wpuściliśmy doktorantów do firm. Dzięki doktoratom wdrożeniowym młody naukowiec rozprawę doktorską przygotowuje w przedsiębiorstwie i dostaje za to podwójną pensję

Uruchomiliśmy program Doktorat Wdrożeniowy. Dzięki niemu doktorant przygotowuje rozprawę doktorską w firmie, w której jest zatrudniony. Robi to jednak pod okiem zarówno pracodawcy, jak i opiekuna naukowego z uczelni. Formuła ta przewiduje korzyści dla wszystkich stron:

  • doktorant otrzymuje pensję z firmy (musi być zatrudniony w pełnym wymiarze godzin) i stypendium z MNiSW w wysokości 2450 złotych;
  • przedsiębiorstwo dysponuje pracownikiem, który przez kilka lat pracuje nad rozwiązaniem technologicznym, budując przewagę konkurencyjną;
  • uczelnia otrzymuje z MNiSW ryczałtowe dofinansowanie kosztów wykorzystania infrastruktury badawczej.

W dotychczasowych dwóch edycjach programu wzięło udział 778 doktorantów, 130 jednostek naukowych i ok. 450 firm.

W ramach tegorocznej, III edycji programu, bierze udział 407 doktorantów z 56 uczelni i instytutów (obecnie trwa podpisywanie umów z wnioskodawcami). W ramach najnowszej edycji zostały stworzony dodatkowy moduł poświęcony sztucznej inteligencji.

Więcej o programie na stronie MNiSW.

Polskę przemierza Naukobus i Planetobus, a dzieci i seniorzy chodzą na Uniwersytet Młodego Odkrywcy i Uniwersytet Trzeciego Wieku. Nauka aktywizuje i zaraża pasją do odkrywania świata!

W ramach III filaru Społeczna Odpowiedzialność Nauki zrealizowaliśmy w minionych latach trzy duże projekty: Nauka dla Ciebie – Naukobus i Planetobus, Uniwersytety Młodego Odkrywcy i Uniwersytety Trzeciego Wieku.

Nauka dla Ciebie, czyli NaukobusPlanetobus, to program realizowany we współpracy z Centrum Nauki Kopernik. Oba „busy” na co dzień docierają do szkół podstawowych w całej Polsce – do tej pory odwiedziły ok. 600 miejscowości i dotarły do ok. 190 tys. dzieci.

  • Naukobus

Naukobus, pełniący rolę mobilnego laboratorium, daje szansę zobaczenia i dotknięcia ponad 20 eksponatów przygotowanych i obsługiwanych przez zespół animatorów z Centrum Nauki Kopernik. Dzieci w praktyczny sposób, poprzez eksperymenty, mogą poznawać tajniki różnych dziedzin nauki, m.in. biologii, fizyki, chemii czy informatyki.

  • Planetobus

Planetobus to mobilne planetarium, w którym widzowie mogą oglądać pokazy astronomiczne prowadzone na żywo i profesjonalnie komentowane. Wyświetlany obraz pozwala na loty po całym wszechświecie i podróże w czasie.

  • Nauka dla Ciebie

Z programem powiązany jest konkurs Nauka dla Ciebie – drużyny złożone z nauczycieli i uczniów rywalizują o autorstwo najbardziej kreatywnych pomocy edukacyjnych. Konkurs aktywizuje setki nauczycieli i uczniów szkół podstawowych, a najlepsi opiekunowie drużyn biorą udział w tygodniowej Letniej Szkole Prototypowania prowadzonej przez Centrum Nauki Kopernik.

Chcemy, by lokalne społeczności, w szczególności dzieci i młodzież, w maksymalnym stopniu korzystały z potencjału ośrodków akademickich, a uczelnie w jeszcze większym zakresie angażowały się w ich rozwój, inicjując przedsięwzięcia w ramach społecznej odpowiedzialności nauki. Dzięki niej budujemy silniejsze społeczności lokalne i wzmacniamy kapitał społeczny, który dla rozwoju Polski jest równie ważny jak konkurencyjność naszej gospodarki ‒ Jarosław Gowin.

Więcej informacji na stronie naukadlaciebie.gov.pl.

  • Uniwersytet Młodego Odkrywcy

Uniwersytet Młodego Odkrywcy to program adresowany do dzieci i młodzieży. Jego celem jest wsparcie istniejących już uniwersytetów dziecięcych oraz pomoc w tworzeniu nowych inicjatyw tego typu. W każdym projekcie uczestniczyło minimum 70 osób. Cykliczne zajęcia edukacyjne prowadzone były przez pracowników naukowych i specjalistów z określonej dziedziny. Zrealizowano 2 edycje konkursu, z czego jedną w MNiSW, drugą w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju. Przeznaczyliśmy na ten program 2,3 mln zł. Dzięki temu liczba uniwersytetów dziecięcych zwiększyła się o 25 proc. UMO działają obecnie we wszystkich województwach w Polsce. W drugiej edycji 155 wniosków uzyskało ocenę pozytywną, a finansowanie projektu zostało zwiększone do niemal 54 mln zł. Aktualnie finansowanie kontynuowane jest przez NCBR w ramach inicjatywy Trzecia Misja Uczelni.

Więcej o programie na stronie NCBR.

  • Uniwersytet Trzeciego Wieku

Celem programu Uniwersytet Trzeciego Wieku było upowszechnianie nauki oraz badań naukowych i ich zastosowań wśród seniorów mieszkających zarówno w mniejszych, jak i w większych miejscowościach. W pierwszym roku funkcjonowania programu Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczyło na realizację programu 4 mln zł, w roku 2018 dofinansowanie wzrosło do 6 mln złotych. W sumie wsparcie otrzymało ponad 250 takich uniwersytetów – w takich miejscowościach jak choćby Piotrków Trybunalski, Kluczbork, Świdnik, Oborniki czy Gryfów Śląski. W zajęciach uczestniczyło ok. 32 tys. osób. Obecnie program rozwijany jest przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach Trzeciej Misji Uczelni.

Więcej informacji na stronie naukadlaciebie.gov.pl.