19

września

2017

Rozpoczął się
Narodowy Kongres Nauki

Kilka tysięcy osób zgromadziło się w Krakowie, aby wziąć udział w największym wydarzeniu w polskiej nauce i szkolnictwie wyższym. Wiceprezes rady ministrów, minister nauki i szkolnictwa wyższego Jarosław Gowin zaprezentował dzisiaj założenia do reformy, które zostały wypracowane wspólnie ze środowiskiem akademickim przez ostatni rok.

W dniach 19-20 września w Centrum Kongresowym ICE w Krakowie odbywa się najważniejsze wydarzenie w polskiej nauce od czasu zmian ustrojowych sprzed 28 lat. Po blisko rocznych konsultacjach oraz debatach w środowisku akademickim, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaprezentowało projekt Konstytucji dla Nauki. Do Krakowa przybyło blisko 3000 przedstawicieli środowiska akademickiego, gospodarki, biznesu, polityki oraz organizacji pozarządowych. Wszyscy będą debatować nad zaprezentowanymi założeniami.

Reforma inna niż wszystkie

Opracowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego reforma nie bez przyczyny określana była mianem Ustawa 2.0. Nazwa podkreśla podstawową rolę, jaką odegrały postulaty samego środowiska akademickiego. Od blisko roku toczyły się intensywne prace, debaty i konsultacje nad projektem reformy. Dziewięć konferencji tematycznych w różnych ośrodkach akademickich w Polsce skupiło łącznie tysiące osób ze środowiska, dyskutujących nad przyszłością polskiej nauki i szkolnictwa. Trzy zespoły eksperckie opracowały projekty założeń Ustawy 2.0 oraz własne propozycje zmian, które następnie poddano w marcu 2017 r. pod dyskusję środowiska. Kilkadziesiąt szczegółowych opinii skierowały również bezpośrednio do Ministerstwa stowarzyszenia, organizacje, reprezentacje oraz indywidualne osoby. Na bazie tej szerokiej dyskusji Minister Jarosław Gowin zaprezentował wypracowany w resorcie projekt.

Wsparcie działalności dydaktycznej

W ramach reformy resort postanowił uporządkować obowiązujące prawo dotyczące nauki i szkolnictwa wyższego. W jednej ustawie zawarto zakres czterech wcześniejszych: ustawy prawo o szkolnictwie wyższym ustawy o stopniach i tytułach, ustawy o zasadach finansowania nauki oraz regulacji z zakresu pożyczek i kredytów studenckich. Dodatkowo postawiono na sposób regulacji – na poziomie ustawowym uregulowane powinny być najważniejsze kwestie systemowe, a szczegółowe i wykonawcze decyzje pozostają w gestii samych uczelni. Dzięki temu zostaje zwiększona swoboda działalności uczelni, przy zachowaniu odpowiednich narzędzi kontroli i ochrony przed niebezpieczeństwami tak dużej autonomii szkół wyższych.

KLUCZOWE ZMIANY

Wzmocnienie autonomii uczelni, swoboda w zakresie określania własnych struktur organizacyjnych, zmiana klasyfikacji dyscyplin naukowych (w oparciu o model OECD), nowe zasady ewaluacji (oceniane będą już nie jednostki organizacyjne, ale dyscypliny w ramach konkretnej uczelni czy instytutu naukowego), powiązanie uprawnień do nadawania doktoratów i habilitacji z kategoriami naukowymi przyznanymi danej jednostce, zmiana modelu kształcenia doktorantów, rozpoczęcie procesu wyłaniania uczelni badawczych.

Dalszy etap konsultacji

Narodowy Kongres Nauki w Krakowie to nie koniec konsultacji. Przed nami jeszcze etap konsultacji społecznych oraz dyskusji międzyresortowych. Dopiero później projekt zostanie skierowany do Sejmu, gdzie planowane jest przeprowadzenie wysłuchania publicznego. Ustawa 2.0 jest współtworzona przez całe środowisko i resort daje szereg możliwości wypowiedzenia się wszystkim zainteresowanym, uwzględniając postulaty poszczególnych grup.