23

listopada

2018

O nowym systemie ewaluacji z rektorami z całej Polski (relacja ze spotkania)

O tym, jak wyglądać będzie nowy system ewaluacji działalności naukowej, rozmawiali wczoraj w Warszawie rektorzy z całej Polski. Na pytania władz uczelni odpowiadał wicepremier Jarosław Gowin, minister nauki i szkolnictwa wyższego, a także przedstawiciele Departamentu Nauki MNiSW. To kolejne spotkanie ze środowiskiem akademickim, które dotyczyło oceny jakości działalności naukowej. Ostateczny kształt rozporządzenia w tej sprawie poznamy w styczniu przyszłego roku.

Od października urzędnicy ministerstwa analizują uwagi do projektu rozporządzenia w sprawie ewaluacji, które wpłynęły do MNiSW w ramach konsultacji publicznych. Dokument zostanie wydany w styczniu, wciąż trwają jednak spotkania ze środowiskiem akademickim, na których dyskutowane są poszczególne rozwiązania.

Ocena działalności naukowej – obiektywna, przejrzysta i łatwiejsza

Kwestia ewaluacji jest rzeczą kluczową w Konstytucji dla Nauki – to od właściwie przeprowadzonej oceny działalności badawczej zależy kondycja polskiej nauki.

Jakie są podstawowe założenia nowego systemu oceny działalności badaczy? Przede wszystkim będzie ona dokonywana w ramach dyscyplin, a nie wydziałów czy instytutów. Pod uwagę brane będą osiągnięcia wszystkich pracowników prowadzących działalność naukową. Będą oni musieli przedstawić do oceny maksymalnie cztery najlepsze osiągnięcia z czterech lat. Wyjątek od tej zasady będą stanowiły publikacje wieloautorskie. Zgłaszanie osiągnięć będzie się odbywać na bieżąco za pośrednictwem systemu informatycznego. Dotychczas jednostki naukowe raz na 4 lata wypełniały ankiety, co generowało poważne obciążenia pracowników administracyjnych.

Dialog trwa. Rozporządzenie ws. ewaluacji w grudniu 2018 r. po uwzględnieniu uwag środowiska

Wykaz czasopism – co się w nich znajdzie?

Ważnym wątkiem, który poruszany był podczas spotkania z rektorami, był sposób tworzenia wykazów czasopism i wydawnictw. Rozporządzenie w sprawie sporządzania wykazów opublikowane zostało na początku listopada.

Ostateczny kształt wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych poznamy w I połowie przyszłego roku. Zgodnie z wydanym rozporządzeniem wejdą do niego:

  • czasopisma ujęte w międzynarodowych bazach Scopus i Web of Science,
  • zagraniczne czasopisma naukowe z dziedziny nauk humanistycznych, dziedziny nauk społecznych
  • i dziedziny nauk teologicznych uwzględnione w bazie ERIH+, które – w wyniku oceny eksperckiej –zostaną uznane za posiadające międzynarodową renomę,
  • recenzowane materiały z międzynarodowych konferencji informatycznych, posiadających co najmniej rangę C w bazie The Computing Research and Education Association of Australasia (CORE),
  • nawet 500 polskich czasopism naukowych finansowanych w ramach programu „Wsparcie dla czasopism naukowych”, które nie znajdują się jeszcze w powyższych bazach.

Nowością w systemie ewaluacji, jaki wprowadza Konstytucja dla Nauki, jest wykaz wydawnictw monografii naukowych. To ukłon w stronę humanistów. Monografie są bowiem bardzo istotnym kanałem publikacji w tych dziedzinach. Do tej pory wydanie monografii nie było opłacalne,

Jak powstaną wykazy czasopism i wydawnictw? Jest rozporządzenie!

„Wsparcie dla czasopism naukowych”

W wykazie znajdą się również beneficjenci programu ogłoszonego przez MNiSW (maksymalnie 500 tytułów). Celem programu jest wsparcie wydawców polskich czasopism naukowych, które nie są ujęte w międzynarodowych bazach, ale publikują artykuły o wysokim poziomie naukowych.

Dzięki finansowaniu wydawcy otrzymają środki na podniesienie poziomu praktyk wydawniczych i edytorskich umożliwiających wejście tych czasopism do międzynarodowego obiegu naukowego. Nabór wniosków w programie trwał do 19 października 2018 r. Wpłynęło wówczas ponad 1000 wniosków. Obecnie są one oceniane.

Oświadczenia pracownicze

W kontekście ewaluacji jednostek naukowych szczególnie ważne są trzy oświadczenia pracownicze – o reprezentowanych dyscyplinach, o osiągnięciach, a także o zaliczeniu do liczby N. O nich również dyskutowano podczas spotkania z rektorami.

Oświadczenia są składane na potrzeby wynikające z przepisów nowej ustawy, związane przede wszystkim z ewaluacją, a także podziałem środków z subwencji na utrzymanie i rozwój potencjału naukowego oraz wyłanianiem niektórych gremiów (m.in. Rady Doskonałości Naukowej).

  • Oświadczenie o reprezentowanej dziedzinie nauki lub sztuki i dyscyplinie naukowej lub artystycznej składają zarówno osoby prowadzące działalność naukową, jak i osoby biorące udział w prowadzeniu działalności naukowej, zatrudnione na podstawie stosunku pracy w danym podmiocie. W praktyce złożenie oświadczenia ma znaczenie przede wszystkim w przypadku osób prowadzących działalność naukową w danej dyscyplinie, ponieważ to ich dorobek będzie uwzględniany w ewaluacji jakości działalności naukowej i to one będą brane pod uwagę w algorytmie podziału środków z subwencji na utrzymanie i rozwój potencjału badawczego. Oświadczenie w przypadku osób biorących udział w prowadzeniu działalności naukowej jest istotne w kontekście wyborów do Rady Doskonałości Naukowej.
  • Oświadczenie upoważniające podmiot zatrudniający do zaliczenia pracowników do liczby pracowników prowadzących działalność naukową, tzw. liczby N składają wyłącznie pracownicy prowadzący działalność naukową (zatrudnieni na podstawie stosunku pracy w tym podmiocie). Takie upoważnienie można złożyć tylko w jednym podmiocie.
  • Oświadczenie upoważniające podmiot do wykazania osiągnięć w ramach poszczególnych dyscyplin składa osoba, której osiągnięcia wykazywane są na potrzeby ewaluacji. Obowiązek ten dotyczy pracowników prowadzących działalność naukowych, a także doktorantów.

Więcej informacji o oświadczeniach:  konstytucjadlanauki.gov.pl/komunikat-w-sprawie-oswiadczen

Spotkania konsultacyjne – przed oficjalnymi konsultacjami i po nich

Urzędnicy ministerstwa spotykali się z przedstawicielami środowiska akademickiego na każdym etapie prac nad rozporządzeniem w sprawie ewaluacji. Przed konsultacjami społecznymi – wynikającymi z procesu legislacyjnego – toczyły się także rozmowy w uczelniach w całej Polsce. Minister Gowin odwiedził m.in. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Jagielloński i Warszawski. W spotkaniach uczestniczyli także rektorzy i dziekani z uczelni artystycznych. Rozmowy prowadzili również wiceminister Piotr Müller, a także Aleksander Dańda, dyrektor Departamentu Nauki.

Zachęcamy do zapoznania się z prezentacjami z ostatniego spotkania: