26

lipca

2018

Nowa ewaluacja – cykl spotkań ze środowiskiem akademickim z całego kraju

Jak będzie wyglądała zmiana dotychczasowego systemu ewaluacji jakości działalności naukowej? Między innymi na to pytanie odpowiadał wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego Jarosław Gowin podczas spotkań z przedstawicielami środowiska akademickiego. Szef resortu nauki spotkał się z akademikami m.in. na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej, Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza, na Uniwersytecie Jagiellońskim i Uniwersytecie Warszawskim. Wicepremier Gowin rozmawiał także z rektorami uczelni artystycznych i dziekanami wydziałów uniwersytetów artystycznych.

W spotkaniach ze środowiskiem akademickim brali udział także wiceminister Piotr Müller, Aleksander Dańda, dyrektor Departamentu Nauki i inni przedstawiciele ministerstwa. Rozmowy były okazją do praktycznego omówienia najważniejszych zmian wprowadzanych przez nową ocenę jakości działalności naukowej.

 

Nowa ewaluacja to szansa dla humanistyki

Szef resortu nauki wyraźnie podkreślał, że nowe zasady ewaluacji są korzystne dla polskiej humanistyki. MNiSW przewidziało specjalne wsparcie dla polskich czasopism. – Chcemy, aby polskie czasopisma i dorobek polskiej nauki, w jak największym stopniu wpływały na kształt nauki światowej – mówił wicepremier Gowin. – Zależy nam na obecności polskich czasopism w międzynarodowych bazach. Dlatego przygotowaliśmy program wsparcia finansowego dla 500 czasopism naukowych, które mają ambicję wpływać na światowy dyskurs naukowy. Te czasopisma otrzymają znaczące wsparcie finansowe ze strony ministerstwa oraz będą punktowane tak, jak gdyby już znalazły się w bazach międzynarodowych – podkreślił minister.

– W nowych zasadach ewaluacji stawiamy na jakość – wyżej cenimy 4 dobre artykuły niż 20 słabych. Chcemy, by naukowcom bardziej opłacało się publikować rzadziej, w czasopismach naukowych o wysokim prestiżu, niż częściej. Pogoń za liczbą publikacji często kończy się produkcją artykułów o niskim wpływie na rozwój nauki – wyjaśnił wiceminister Piotr Müller.

Ewaluacja – najważniejsze zmiany

  • Dyscypliny w ramach całej uczelni, a nie wydziały

Dotychczas w ramach ewaluacji uczelni porównywano wydziały, które często nie były porównywalne pod względem zakresu przedmiotowego prowadzonych badań. A przecież poszczególne dyscypliny naukowe charakteryzują się odmiennymi praktykami publikacyjnymi i wzorcami cytowań.

W nowej ewaluacji pod uwagę brane będą osiągnięcia wszystkich osób zatrudnionych na stanowiskach badawczych i badawczo-dydaktycznych. Dzięki temu uczelniom zależeć będzie na zatrudnianiu jak najlepszych naukowców – zniknie model, w którym w jednostce naukowej jest kilku wybitnych badaczy, którzy będą wyręczać resztę pracowników.

  • Walka z „punktozą”

Nowy model ewaluacji przesuwa nacisk na jakość i służy wspieraniu doskonałości naukowej, rozumianej jako uczestnictwo w globalnym dyskursie akademickim. W myśl nowych zasad rektor uczelni lub dyrektor instytutu będzie wybierał spośród osiągnięć zgłoszonych do systemu POL-on te publikacje, które mogą przynieść uczelni lub instytutowi największą korzyść. Co ważne, system POL-on będzie dysponował algorytmem, który wesprze rektora lub dyrektora w podjęciu optymalnej decyzji.

Zamiast presji na publikowanie wielu artykułów w lokalnych czasopismach, system będzie motywował naukowców do poświęcenia czasu na wartościowe badania naukowe prowadzące do publikacji w najlepszych czasopismach lub wydawnictwach uwzględnionych na ministerialnych wykazach. Skutecznie zniweluje to także zjawisko „punktozy”. W jaki sposób? Przedmiotem ewaluacji będą jedynie osiągnięcia z czterech lat bezpośrednio poprzedzających rok przeprowadzenia ewaluacji. Badacze będą stawiali na publikacje naukowe dobrej jakości, zamiast publikować wiele, ale marnie. Każdy pracownik naukowy będzie mógł także zgłosić opracowane przez siebie patenty – i tutaj nie obowiązują żadne ograniczenia ilościowe.

  • Wsparcie polskich czasopism

Aby zwiększyć udział polskich czasopism w najbardziej prestiżowych bazach, do nowego systemu ewaluacji wprowadzony został instrument polityki projakościowej. Resort nauki przeznaczy środki, aby czasopisma mogły spełnić konieczne wymagania i trafiły do baz międzynarodowych. Konkurs konstruowany jest z myślą o czasopismach humanistycznych i z zakresu nauk społecznych.

  • Prostszy system ocen

Konstytucja dla Nauki uprości zasady ewaluacji. W poprzednich cyklach ewaluacji obowiązywały cztery kryteria, które obejmowały aż 24 szczegółowe parametry.  W nowym modelu ewaluacja nauki będzie dokonywana w oparciu o trzy kryteria:

  1. poziom naukowy i artystyczny prowadzonej działalności naukowej;
  2. efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych (kryterium to nie dotyczy dziedziny sztuki);
  3. wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.

W ramach tych trzech kryteriów zostało wyszczególnionych sześć parametrów szczegółowych.

To nie koniec konsultacji

Od końca czerwca Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego stopniowo publikuje projekty rozporządzeń, które wynikają z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i prowadzi dalsze konsultacje w ich sprawie. Zaplanowane są kolejne spotkania z przedstawicielami środowiska akademickiego.