Pytania i odpowiedzi:

Czy studenci cudzoziemcy, którzy byli rekrutowani na zasadach odpłatności, po otrzymaniu Karty Polaka, karty stałego pobytu bądź innych dokumentów pozwalających na studiowanie w trakcie odbywania studiów, mogą wystąpić z wnioskiem do rektora o zmianę zasad studiowania na zasady określone dla cudzoziemców bez obowiązku wnoszenia opłat?

Tak. Rekrutacja na rok akademicki 2018/2019 była przeprowadzana na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym. Natomiast zgodnie z art. 222 przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 3 lipca 2018 r. osoby niebędące obywatelami polskimi, które w dniu wejścia w życie ustawy odbywają studia, studia doktoranckie oraz inne formy kształcenia, a także uczestniczą w badaniach naukowych i pracach rozwojowych na zasadach określonych w ustawie uchylanej w art. 169 pkt 3, kontynuują te studia, badania lub prace na zasadach dotychczasowych. Studenci cudzoziemcy, którzy podjęli kształcenie na mocy przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, mogą tym samym po otrzymaniu Karty Polaka lub zezwolenia na pobyt stały wystąpić o zmianę podstawy studiowania na mocy art. 43 ust. 2  ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.  [ odp. 22.10.2018 r. ]

Czy cudzoziemcy co do zasady (np. gdy nie ma umowy międzynarodowej z krajem pochodzenia kandydata) są przyjmowani na studia w drodze decyzji administracyjnej rektora?

Tak. Cudzoziemcy są co do zasady przyjmowani na studia na podstawie decyzji administracyjnej rektora. Jednak cudzoziemiec przyjmowany na studia (w tym na studia w języku obcym) na podstawie decyzji ministra, decyzji dyrektora Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) w odniesieniu do jej stypendystów, oraz decyzji administracyjnej rektora, musi spełniać kryteria rekrutacyjne określone dla tej grupy osób w uchwale senatu, o której mowa w art. 70 Konstytucji dla Nauki.  [ odp. 22.10.2018 r. ]

Czy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady podejmowania i odbywania studiów przez cudzoziemców po dniu 1 października 2018 roku?

Nie. W ustawie nie przewidziano podstawy prawnej do wydania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego odrębnego rozporządzenia w sprawie zasad podejmowania i odbywania studiów przez cudzoziemców. Uczelnia powinna sama wskazać dokumenty, jakie uprawniają cudzoziemca do podjęcia nauki w języku polskim lub w języku obcym na danej uczelni, oprócz dokumentów wymienionych w ustawie.  [ odp. 22.10.2018 r. ]

Czy przyjęcie na studia przez rekrutację oznacza, że wszyscy cudzoziemcy przyjmowani na studia muszą uczestniczyć w procesie rekrutacyjnym ustalonym dla obywateli polskich?

Podstawą przyjęcia na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie są wyniki egzaminu maturalnego lub egzaminu dojrzałości. Na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie może być przyjęta osoba, która posiada dokument, o którym mowa w art. 69 ust. 1 Konstytucji dla Nauki (w przypadku cudzoziemców najczęściej będzie to świadectwo lub inny dokument uznany w Rzeczypospolitej Polskiej za dokument uprawniający do ubiegania się o przyjęcie na studia zgodnie z ustawą o systemie oświaty). Uczelnia nie może zatem przyjąć na studia kandydata, który nie posiada świadectwa dojrzałości. Uczelnia ustala jakie wyniki stanowią podstawę przyjęcia na studia i podaje je do wiadomości publicznej.  [ odp. 22.10.2018 r. ]

Przepisy nie przewidują odrębnych procedur rekrutacyjnych dla kandydatów z Polski i z zagranicy, uczelnia może natomiast, kształtując warunki i tryb rekrutacji, zróżnicować ścieżki naboru, np. określając odrębną ścieżkę rekrutacji dla kandydatów posiadających polskie świadectwo dojrzałości oraz odrębną dla kandydatów posługujących się zagranicznym dokumentem uprawniającym do wstępu na studia. Od kandydatów z zagranicy uczelnia powinna wymagać również przedstawienia dokumentów potwierdzających znajomość języka (polskiego lub obcego), czy też potwierdzenia posiadania polisy ubezpieczenia zdrowotnego. Rozróżnienie ścieżek naboru może również oprzeć się na ustawowym obowiązku zwolnienia określonej grupy cudzoziemców z opłat za studia, przy czym decyzję o przyjęciu cudzoziemca na studia powinien co do zasady podejmować rektor.  [ odp. 22.10.2018 r. ]

Czy pracownicy uczelni mogą przyjmować dokumenty w językach, które znają, bez domagania się przedłożenia tłumaczeń przysięgłych?

Tak. Uczelnia może wymagać też przedłożenia tłumaczenia zwykłego na język polski m.in. dyplomu ukończenia studiów, nie jest to jednak obligatoryjne.  [ odp. 22.10.2018 r. ]

Czy zostanie wydane nowe rozporządzenie dotyczące warunków wyjazdów zagranicznych pracowników, doktorantów i studentów?

Nie. W Konstytucji dla Nauki nie przewidziano wydania odrębnego rozporządzenia w sprawie kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych. Kwestie te ustawodawca pozostawił do uregulowania przepisami wewnętrznymi uczelni, zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w zakresie kierowania osób za granicę.  [ odp. 22.10.2018 r. ]

Uwaga! Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 października 2006 r. w sprawie warunków kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz szczególnych uprawnień tych osób (Dz.U. Nr 190, poz. 1405) utraciło moc obowiązującą. Przepisy tego rozporządzenia miały zastosowanie wyłącznie do studentów, doktorantów i pracowników, którzy zostali skierowani za granicę przez uczelnię przed 1 października 2018 roku.  [ odp. 22.10.2018 r. ]

Czy na gruncie nowej ustawy osoby z zagranicznymi dyplomami, względnie posiadające kwalifikację pełną co najmniej na poziomie 6 uzyskaną za granicą*, będą mogły podejmować studia podyplomowe w Polsce?

*zgodnie z art. 160 ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, uczestnikiem studiów podyplomowych może być osoba, która posiada kwalifikację pełną co najmniej na poziomie 6 uzyskaną w systemie szkolnictwa wyższego i nauki

Tak. Osoby z zagranicznymi dyplomami uznanymi zgodnie z przepisami ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce za równoważne lub równorzędne polskim dyplomom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji pełnej co najmniej na poziomie 6 Polskiej Ramy Kwalifikacji, mogą podejmować studia podyplomowe.

Ponadto, zgodnie z art. 327 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce dyplom ukończenia studiów za granicą może być uznany za równoważny odpowiedniemu polskiemu dyplomowi i tytułowi zawodowemu na podstawie umowy międzynarodowej określającej równoważność, a w przypadku jej braku – w drodze postępowania nostryfikacyjnego. Dyplom ukończenia studiów uznany za równoważny odpowiedniemu dyplomowi w Polsce potwierdza posiadanie kwalifikacji na poziomie odpowiednio 6 albo 7, zatem posiadacze takiego dyplomu mogą podjąć na jego podstawie studia podyplomowe.  [ odp. 22.10.2018 r. ]

Czy doktorant – cudzoziemiec, który rozpoczął studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020 i odbywa je na zasadach innych niż Polacy może otrzymywać zwiększone stypendium  doktoranckie?

Nie. Studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych. Zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepisami, prawo do stypendium doktoranckiego oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego przysługuje jedynie cudzoziemcom odbywającym stacjonarne studia doktoranckie na zasadach obowiązujących obywateli polskich. Cudzoziemcy odbywający studia doktoranckie na innych zasadach niż obowiązują obywateli polskich nie otrzymują stypendium doktoranckiego ani nie przysługuje im prawo do zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji.  [ odp. 22.10.2018 r. ]

CASE: Pochodzę z Ukrainy. Czy mogę poprowadzić zajęcia dydaktyczne na uczelni w Polsce, jeżeli w 2003 roku ukończyłam studia za granicą? Czy dyplomy uzyskane na Ukrainie do 2006 roku są uznawane za równoważne w Polsce bez konieczności nostryfikacji? Gdzie mogę uzyskać więcej informacji na ten temat?

Dyplom ukończenia studiów za granicą może być uznany za równoważny odpowiedniemu polskiemu dyplomowi i tytułowi zawodowemu na podstawie umowy międzynarodowej określającej równoważność, a w przypadku jej braku – w drodze postępowania nostryfikacyjnego. Dyplomy uzyskane na Ukrainie w 2003 roku  podlegają uznaniu na podstawie obowiązujących ówcześnie umów międzynarodowych.

W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji dotyczącej uznawalności przedstawionych dyplomów należy skontaktować się z Narodową Agencją Wymiany Akademickiej (www.nawa.gov.pl) – Dyrektor NAWA udziela pisemnej informacji o dyplomie wydanym przez zagraniczną uczelnię, o poziomie studiów i statusie uczelni.

W kwestii zatrudnienia w uczelni – zależy to od władz poszczególnych uczelni. Ministerstwo nie może ingerować w sprawy z zakresu stosunków pracy.  [ odp. 22.10.2018 r. ]

 

PYTANIA I ODPOWIEDZI

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące ustawy – strona główna.

PONAD DWA LATA PRZYGOTOWAŃ

Ustawa i rozporządzenia zostały przygotowane wspólnie ze środowiskiem akademickim.

LICZNE POPARCIA

Ze względu na to, że podczas intensywnych konsultacji twórcy reformy uwzględniali spływające do ministerstwa uwagi, Konstytucja dla Nauki doczekała się licznych głosów poparcia